Program asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością

Program asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością, w skrócie AOON to resortowy program Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który pomaga osobom z niepełnosprawnościami w codziennym funkcjonowaniu. To realna szansa na większą samodzielność i niezależność – w domu, w drodze do lekarza, w urzędzie czy podczas zwykłych zakupów. Program może też odciążyć bliskich i opiekunów, którzy wspierają osobę z niepełnosprawnością na co dzień.

Dzięki finansowaniu z Funduszu Solidarnościowego usługi asystenta są dla uczestnika całkowicie bezpłatne. Program jest kontynuowany również jako „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością – edycja 2026”, dlatego w bieżącym roku wsparcie nadal może być dostępne w wielu gminach oraz poprzez organizacje pozarządowe w całej Polsce.

Co to jest asystencja osobista i dlaczego warto z niej skorzystać?

Asystencja osobista to forma wsparcia dla osoby z niepełnosprawnością, która ma pomóc jej w codziennym funkcjonowaniu i w aktywnym życiu społecznym. To ważne, bo program opiera się na prostym założeniu: to osoba z niepełnosprawnością decyduje o swoim życiu, a asystent ma pomagać jej w realizacji jej planów, potrzeb i celów.

Asystent nie podejmuje decyzji za osobę z niepełnosprawnością i nie wyręcza jej w sprawach, w których nie potrzebuje pomocy. Jego rola polega na tym, aby mogła ona robić rzeczy, które są dla niej ważne – nawet jeśli bez wsparcia byłyby trudne, męczące albo zwyczajnie niemożliwe.

Cele programu: Twoja niezależność i aktywność społeczna

Program asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością jest stworzony po to, aby osoby z niepełnosprawnościami mogły:

• mieszkać i funkcjonować we własnym środowisku,
  
• mieć większą kontrolę nad swoją codziennością,
  
• częściej wychodzić z domu i być wśród ludzi,
  
• podejmować pracę, naukę, rozwijać się,
  
• łatwiej załatwiać sprawy urzędowe i zdrowotne,
  
• czuć się bezpieczniej poza domem (np. w podróży).
  

W praktyce to często oznacza coś bardzo konkretnego: większą samodzielność i mniejsze uzależnienie od pomocy rodziny.

W czym konkretnie pomoże osobie z niepełnosprawnością asystent?

Zakres wsparcia może być dopasowany do jej potrzeb. Asystent może pomóc m.in. w:

• codziennych czynnościach,
  
• wyjściach z domu,
  
• załatwianiu spraw,
  
• aktywności społecznej, edukacyjnej i zawodowej.
  

Ważne jest, że wsparcie nie polega tylko na „opiece”. Dla wielu osób asystent to przede wszystkim ktoś, kto pomaga żyć normalnie: pojechać do lekarza, iść na spacer, odebrać paczkę, pójść do urzędu, dostać się na rehabilitację czy po prostu spotkać się z innymi ludźmi.

Przykład:
Osoba z niepełnosprawnością ma wizytę w poradni specjalistycznej. Asystent może pomóc jej w wyjściu z domu, wsiadaniu do transportu, dotarciu na miejsce, poruszaniu się po budynku i powrocie.

Kontynuacja wsparcia: Program w latach poprzednich i perspektywy rozwoju

Program asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością był realizowany już wcześniej i w kolejnych latach obejmował coraz więcej osób. Kontynuacja programu w 2026 roku jest ważna, bo daje szansę na stabilność i ciągłość usług.

Dla uczestników oznacza to, że wsparcie może być planowane długofalowo, a pomoc asystenta nie jest jednorazowa. Dla wielu osób to nie tylko wygoda, ale wręcz warunek, aby móc utrzymać aktywność zawodową, kontynuować naukę lub zwyczajnie funkcjonować poza domem.

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością w 2026 r. – główne założenia i dostępność usług

Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością – edycja 2026” jest kontynuowany, co oznacza, że wsparcie asystenckie nadal będzie dostępne dla wielu osób w całej Polsce. Program jest finansowany z Funduszu Solidarnościowego, a realizacja odbywa się lokalnie – przez samorządy oraz organizacje pozarządowe.

• ponad 1,1 mld zł dla samorządów,
  
• 310 mln zł dla organizacji pozarządowych.
  

To pokazuje, że program ma pozostać dużym i ważnym narzędziem wsparcia.

W praktyce warto jednak pamiętać, że realizacja zawsze odbywa się lokalnie: w gminach/powiatach albo przez organizacje. Dlatego szczegóły (np. daty naboru, dostępna pula godzin) mogą się różnić zależnie od miejsca zamieszkania.

Kto może skorzystać z programu asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością?

To pytanie jest kluczowe. Wiele osób słyszy o programie i myśli: „To świetne, ale czy ja się kwalifikuję?”. Dlatego poniżej znajdziesz konkretne kryteria.

Program jest skierowany do określonych grup osób, które – ze względu na stan zdrowia i trudności w codziennym funkcjonowaniu – potrzebują wsparcia drugiej osoby.

Wsparcie dla dzieci od 2. do 16. roku życia z konkretnymi wskazaniami w orzeczeniu

Dzieci mogą korzystać z programu, jeśli:

• mają orzeczenie o niepełnosprawności,
  
• oraz w orzeczeniu są łącznie wskazania w punktach 7 i 8, czyli:
  
  • konieczność stałej lub długotrwałej opieki,
    
  • współudział opiekuna w procesie leczenia i edukacji.
    

W praktyce oznacza to, że program jest dla dzieci, których niepełnosprawność realnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i wymaga stałego wsparcia.

Warunki dla osób dorosłych ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności

Dorośli mogą korzystać z programu, jeśli mają:

• orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo
  
• orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
  
• albo orzeczenie traktowane na równi z powyższymi.
  

Jeśli osoba ma wątpliwości, czy jej orzeczenie spełnia warunki, najlepiej skonsultować to z realizatorem programu w jej okolicy (OPS/CUS, gmina, NGO).

Kto ma pierwszeństwo w programie asystent osobisty 2026? Samotne zamieszkiwanie i wysoki poziom potrzeb

Program zakłada, że w pierwszej kolejności pomoc powinna trafić do osób w najtrudniejszej sytuacji. Realizatorzy (gminy/organizacje) biorą pod uwagę m.in.:

1. osoby z niepełnosprawnością, które mieszkają samotnie i nie mają wsparcia innych,
   
2. osoby mieszkające z bliskimi, ale gdy bliscy nie są w stanie zapewnić realnej pomocy,
   
3. dzieci i dorośli przebywający w rodzinnej pieczy zastępczej lub w placówkach typu rodzinnego.
   

W 2026 roku planowana liczba uczestników to co najmniej:

• 40 000 osób poprzez samorządy,
  
• 9 000 osób poprzez organizacje pozarządowe.
  

Ważne: ponad połowę uczestników mają stanowić osoby wymagające wysokiego poziomu wsparcia (np. ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub niepełnosprawnościami sprzężonymi).

Asystent osobisty 2026 – odbiorcy programu i nowe nabory (kogo obejmą?)

W 2026 roku prowadzone są kolejne nabory. Trzeba jednak pamiętać, że w praktyce „program ogólnopolski” działa lokalnie.

To oznacza, że:

• jedna gmina może mieć więcej miejsc,
  
• inna mniej,
  
• organizacja pozarządowa może prowadzić nabór w konkretnym powiecie lub województwie,
  
• liczba godzin może zależeć od otrzymanego dofinansowania.
  

Dlatego zawsze warto sprawdzać informacje w swoim miejscu zamieszkania – nawet jeśli ogólne zasady programu pozostają podobne.

Na jaką pomoc asystenta można liczyć w praktyce?

Pomoc asystenta zawsze powinna być dopasowana do konkretnej osoby. Zanim osoba zacznie korzystać z programu, wspólnie z realizatorem wypełnia dokument: Kartę zakresu czynności. Tam zapisuje się, co dokładnie ma robić asystent i w czym ma jej pomagać.

To ważne, bo dzięki temu pomoc nie jest przypadkowa. Jest dopasowana do jej życia.

Wsparcie w domu: higiena osobista i prowadzenie gospodarstwa

W domu asystent może pomagać w rzeczach, które są codzienne, ale bez wsparcia bywają trudne:

• pomoc w ubieraniu, myciu, toalecie,
  
• czesanie, golenie,
  
• pomoc w przygotowaniu i spożywaniu posiłków,
  
• pomoc przy zmianie pozycji (np. przesiadanie się),
  
• sprzątanie pomieszczeń, z których korzystasz,
  
• pranie i prasowanie,
  
• wynoszenie śmieci.
  

Przykład:
Osoba ma ograniczoną mobilność i mieszka samodzielnie. Asystent może pomóc jej w przygotowaniu śniadania, sprzątnięciu kuchni i zrobieniu zakupów.

Wspólne wyjścia: praca, urząd, kultura i rekreacja

Asystencja to także wsparcie poza domem. Asystent może:

• towarzyszyć w wyjściu do urzędu,
  
• pomóc w dotarciu do lekarza,
  
• wesprzeć w drodze do pracy i z powrotem,
  
• pójść z Tobą na spacer,
  
• towarzyszyć w kinie, teatrze, muzeum,
  
• wspierać w wydarzeniach sportowych i społecznych.
  

To nie są „dodatki”. Dla wielu osób te wyjścia są kluczowe dla zdrowia psychicznego i poczucia sprawczości.

Standardy na 2026 rok: Gdzie i kiedy asystent może Ci towarzyszyć?

W 2026 roku usługi mogą być realizowane:

• 24 godziny na dobę,
  
• 7 dni w tygodniu.
  

To bardzo ważne dla osób, które potrzebują wsparcia również późno wieczorem, nocą albo w weekendy.

Jednocześnie obowiązuje zasada, że ten sam asystent może pracować z daną osobą maksymalnie 12 godzin na dobę.

Pomoc w przemieszczaniu się i transporcie

Asystent może pomagać w przemieszczaniu się, np.:

• pchaniu wózka,
  
• przejściu przez schody, krawężniki,
  
• poruszaniu się w budynkach,
  
• podróży autobusem, pociągiem lub taksówką.
  

Ponadto asystent może wozić osobę z niepełnosprawnością jej własnym samochodem, a koszty transportu mogą być rozliczane w ramach programu (przy spełnieniu warunków, np. ewidencji przebiegu). W praktyce szczegóły mogą zależeć od realizatora i zasad lokalnych.

Usługi asystenckie na terenie szkół i placówek oświatowych

W 2026 roku asystent może wspierać ucznia na terenie szkoły, ale tylko wtedy, gdy szkoła nie zapewnia takiej pomocy w ramach swoich obowiązków.

To ważne rozróżnienie: program nie zastępuje systemowych obowiązków placówek. Ma być wsparciem tam, gdzie jest luka.

Ile godzin asystenta osobistego przysługuje i ile to kosztuje? (limity godzin i zasady 2026)

To jeden z największych atutów programu: dla uczestnika pomoc jest bezpłatna.

Roczna liczba godzin asystenta – limity zależne od stopnia niepełnosprawności

Limit godzin zależy od orzeczenia:

• 840 godzin – znaczny stopień + niepełnosprawność sprzężona,
  
• 720 godzin – znaczny stopień,
  
• 480 godzin – umiarkowany stopień + niepełnosprawność sprzężona,
  
• 360 godzin – umiarkowany stopień oraz dzieci do 16 roku życia z odpowiednim orzeczeniem.
  

Te limity wskazują maksymalny poziom wsparcia w roku.

Całkowity brak opłat dla uczestnika za zrealizowane usługi

Uczestnik nie płaci za usługi. Koszty pokrywa Fundusz Solidarnościowy.

To bardzo ważne dla osób, które często i tak mają dużo dodatkowych wydatków: leki, rehabilitacja, sprzęt, dojazdy, wizyty.

Stawka godzinowa za pracę asystenta

Maksymalna stawka godzinowa za pracę asystenta w programie Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością w 2026 nie może przekroczyć 55 zł brutto. Natomiast szczegółowe stawki godzinowe czy sposób rozliczania usług mogą zależeć od zapisów programu i od realizatora.

Warto pamiętać: uczestnik nie musi znać wszystkich szczegółów finansowania – najważniejsze jest to, że usługi są bezpłatne i że ma prawo do jasnej informacji o tym, ile godzin i na jakich zasadach je przyznano.

Jakie są ograniczenia programu, o których trzeba wiedzieć?

Każdy program publiczny ma zasady. W tym przypadku chodzi o bezpieczeństwo, przejrzystość i to, aby środki trafiały na realne wsparcie, a nie były „dublowane”.

Kto nie może zostać Twoim asystentem? Wykluczenie członków rodziny i opiekunów

Asystentem nie może być:

• członek rodziny,
  
• opiekun prawny,
  
• osoba, z którą mieszkasz.
  

W regulaminie programu pojawia się też definicja rodziny, obejmująca m.in. rodziców, dzieci, rodzeństwo, małżonka, dziadków, wnuków oraz osoby pozostające we wspólnym pożyciu.

Ta zasada ma zapewnić, że asystencja będzie rzeczywistą usługą, a nie tylko formalnym wpisem.

Zakaz łączenia asystenta z innymi usługami opiekuńczymi w tym samym czasie

W godzinach, w których pracuje asystent, nie można jednocześnie korzystać z innych form wsparcia o podobnym charakterze (np. usług opiekuńczych z pomocy społecznej czy wsparcia finansowanego przez PFRON), jeśli te usługi pokrywają się zakresem.

Chodzi o to, żeby nie finansować dwa razy tej samej pomocy w tym samym czasie.

Czas pracy asystenta: limity dobowe i dostępność 24/7

Program dopuszcza usługi całodobowo (24/7), ale:

• ten sam asystent max 12 godzin na dobę,
  
• asystent w tym samym czasie świadczy usługę tylko dla jednej osoby.
  

To zasady organizacyjne – mają znaczenie, jeśli ktoś potrzebuje wielu godzin dziennie. Wtedy często trzeba mieć więcej niż jednego asystenta.

Terytorialny zakres świadczenia usług

Usługi realizowane są na terytorium Polski.

Warto też pamiętać o zasadzie czasu dojazdu: czas dojazdu asystenta do Ciebie i powrotu nie jest wliczany do czasu usługi.

Kto może być asystentem osobistym osoby z niepełnosprawnością? (wymagania i zasady 2026)

W programie asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością może zostać osoba, która spełnia określone wymagania. Chodzi przede wszystkim o wiek, zdolność do wykonywania usługi oraz brak bliskich powiązań rodzinnych z uczestnikiem programu.

W praktyce asystent może być wybrany na dwa sposoby:

• asystent wskazany przez uczestnika (lub opiekuna prawnego),
  
• asystent wybrany przez realizatora programu (gmina, powiat lub organizacja pozarządowa).
  

To ważne, bo od tego zależą wymagane kwalifikacje.

Podstawowe wymagania dla asystenta osobistego

Asystentem może zostać osoba, która:

• jest pełnoletnia,
  
• ma pełną zdolność do czynności prawnych,
  
• może realnie świadczyć usługę asystencji (np. jest dyspozycyjna i przygotowana do pracy),
  
• nie jest członkiem rodziny uczestnika i nie mieszka z uczestnikiem.
  

W 2026 roku zasady dotyczące wymagań dla asystentów mają nadal obowiązywać zgodnie z programem (szczegóły mogą być doprecyzowane w dokumentach realizatora).

Asystent wskazany przez uczestnika (samodzielny wybór)

Uczestnik programu ma prawo wskazać konkretną osobę, która będzie pełnić rolę asystenta. Dla wielu osób jest to bardzo ważne, ponieważ daje większe poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

W takim przypadku:

• osoba wskazana musi złożyć oświadczenie, że jest przygotowana do świadczenia usług asystencji osobistej,
  
• nie musi mieć wykształcenia kierunkowego ani udokumentowanego doświadczenia zawodowego.
  

To rozwiązanie jest szczególnie pomocne, gdy uczestnik zna osobę, której ufa i z którą dobrze współpracuje.

Asystent wybrany przez gminę / organizację (rekrutacja realizatora)

Jeżeli uczestnik nie wskaże asystenta, wtedy wybiera go podmiot realizujący program (np. OPS/CUS, powiat lub NGO).

W takiej sytuacji asystent musi spełnić co najmniej jeden z warunków:

• mieć kwalifikacje potwierdzone dokumentem w zawodach takich jak m.in.:
  
  • asystent osoby niepełnosprawnej,
    
  • opiekun osoby starszej,
    
  • opiekun medyczny,
    
  • pedagog,
    
  • psycholog,
    
  • terapeuta zajęciowy,
    
  • pielęgniarka,
    
  • siostra PCK,
    
  • fizjoterapeuta,
    
  • lub zawody pokrewne,
    

albo

• mieć minimum 6-miesięczne udokumentowane doświadczenie w udzielaniu bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami (np. wolontariat, praca).
  

Dzięki temu realizator może dobrać osobę, która ma praktykę w pracy wspierającej i zna specyfikę potrzeb uczestników.

Asystent osobisty dla dziecka (2–16 lat) – dodatkowe warunki

Jeśli usługi asystencji mają być świadczone dla dzieci (uczestników w wieku 2–16 lat), obowiązują dodatkowe zasady bezpieczeństwa.

Asystent musi:

• spełnić warunki wynikające z przepisów dotyczących przeciwdziałania zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochrony małoletnich,
  
• uzyskać pisemną akceptację rodzica lub opiekuna prawnego dziecka.
  

Te wymogi mają chronić dziecko i zapewnić rodzicom większe poczucie bezpieczeństwa.

Kto nie może być asystentem osobistym? (wykluczenia)

Program wprowadza wyraźne ograniczenia, żeby asystencja była profesjonalnym, zewnętrznym wsparciem, a nie formalnym zastąpieniem opieki rodzinnej.

Asystentem osobistym nie może być:

• członek rodziny uczestnika,
  
• opiekun prawny uczestnika,
  
• osoba faktycznie zamieszkująca z uczestnikiem,
  
• osoba, która sama korzysta z programów:
  
  • asystencji osobistej,
    
  • lub opieki wytchnieniowej
    finansowanych z Funduszu Solidarnościowego.
    

Definicja rodziny w programie (kogo obejmuje zakaz)

W programie pojęcie „rodzina” rozumiane jest szeroko. Za członków rodziny, którzy nie mogą być asystentami, uznaje się m.in.:

• rodziców, dziadków, pradziadków (wstępnych),
  
• dzieci, wnuki, prawnuki (zstępnych),
  
• rodzeństwo oraz krewnych w linii bocznej (również w linii bocznej małżonka),
  
• małżonka,
  
• zięcia, synową, macochę i ojczyma,
  
• osoby pozostające w stosunku przysposobienia,
  
• osoby pozostające we wspólnym pożyciu (partnerów życiowych).
  

To oznacza, że nawet jeśli ktoś „nie jest najbliższą rodziną”, nadal może podlegać wykluczeniu.

Forma zatrudnienia asystenta (umowa, zlecenie, działalność gospodarcza)

Realizator programu (np. gmina, powiat lub NGO) ma swobodę w doborze formy zatrudnienia asystenta. Może to być:

• umowa o pracę,
  
• umowa cywilnoprawna (np. umowa zlecenie),
  
• rozliczenie fakturą, jeśli asystent prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą
  (pod warunkiem, że usługi są wykonywane osobiście).
  

Dla uczestnika najważniejsze jest to, że forma zatrudnienia nie zmienia faktu, że pomoc w programie jest bezpłatna.

Jak krok po kroku złożyć wniosek i gdzie szukać pomocy?

Tu liczy się praktyka: wiele osób rezygnuje nie dlatego, że się nie kwalifikuje, tylko dlatego, że „nie wie gdzie”, „nie zdąży”, „nie ma formularzy”.

Dlatego poniżej masz prostą instrukcję.

Gdzie złożyć dokumenty: Gmina, powiat czy organizacja pozarządowa?

Aby skorzystać z programu asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością – edycja 2026 roku, trzeba zgłosić się do realizatora, czyli podmiotu, który dostał dofinansowanie. Może to być:

• Twoja gmina,
  
• powiat,
  
• organizacja pozarządowa (fundacja lub stowarzyszenie).
  

Najczęściej informacji szuka się w:

• OPS (Ośrodek Pomocy Społecznej),
  
• CUS (Centrum Usług Społecznych),
  
• na stronie urzędu gminy/miasta,
  
• w ogłoszeniach lokalnych NGO.
  

Jakie dokumenty przygotować? Karta zgłoszenia i orzeczenie

Aby zgłosić się do programu, należy przygotować:

• Kartę zgłoszenia do Programu (dane + opis sytuacji),
  
• kserokopię orzeczenia,
  
• Kartę zakresu czynności (czyli plan pomocy).
  

Dobrze jest zadbać o to, żeby opis sytuacji był konkretny. Nie trzeba pisać „ładnie”. Trzeba pisać prawdziwie i jasno.

Wskazówka praktyczna:
Zamiast „potrzebuję pomocy” lepiej napisać: „nie jestem w stanie samodzielnie wyjść z domu, zrobić zakupów i dotrzeć do lekarza bez pomocy drugiej osoby”.

Terminy i nabory w 2026 roku – jak i kiedy sprawdzać ogłoszenia?

Z ubiegłych lat wynika, że nabór do programu Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością trwa zwykle od 7 do 21 dni. To krótko. Dlatego warto:

• regularnie sprawdzać stronę gminy/OPS/CUS,
  
• obserwować lokalne NGO,
  
• zadzwonić do OPS i zapytać o planowany termin.
  

Ważne jest też to, że decyduje sytuacja osoby, a nie sama kolejność zgłoszeń. Mimo to, lepiej nie zostawiać dostarczenia dokumentów na ostatni dzień.

Karta zakresu czynności: Jak zaplanować pomoc dopasowaną do potrzeb osoby z niepełnosprawnością?

To jeden z najważniejszych elementów programu. Karta zakresu czynności mówi, jak wygląda życie osoby z niepełnosprawnością i do czego potrzebuje ona wsparcia.

Dobrze jest opisać realne potrzeby, np.:

• poranne czynności,
  
• przygotowanie posiłków,
  
• zakupy,
  
• wyjścia do lekarza,
  
• rehabilitację,
  
• pracę/naukę,
  
• sprawy urzędowe.
  

Im lepiej osoba opisze swoje potrzeby, tym łatwiej realizatorowi przyznać pomoc w sensownym zakresie.

Co trzeba sprawdzić w roku 2026

Niektóre informacje różnią się w zależności od gminy lub organizacji, która realizuje program. To normalne, ponieważ program działa lokalnie, a szczegóły (np. nabory i liczba miejsc) mogą być ustalane osobno w każdej miejscowości.

Dokładne daty naborów dla mieszkańców w poszczególnych gminach

Terminy naborów mogą się różnić. Ministerstwo wyznacza ramy, ale konkretna data zależy od gminy/organizacji.

Dlatego trzeba sprawdzać komunikaty lokalne.

Wykaz organizacji pozarządowych, które otrzymały dofinansowanie na 2026 rok

Lista organizacji z dofinansowaniem ma być publikowana m.in. przez MRPiPS i w BIP. W praktyce warto szukać:

• na stronach ministerstwa,
  
• w Biuletynie Informacji Publicznej,
  
• na stronach organizacji (czasem publikują to szybciej).
  

Szczegółowe procedury odwoławcze dla osób, którym odmówiono udziału w programie

Jeśli gmina lub organizacja nie zakwalifikuje Cię do programu, powinna przekazać informację o decyzji wraz z uzasadnieniem.

• gmina powinna uzasadnić odmowę,
  
• w programie Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością dla organizacji pozarządowych „nie ma odwołania”.
  

Jednocześnie brakuje jasnej informacji, czy osoba z niepełnosprawnością ma formalną ścieżkę odwoławczą od decyzji realizatora.

W praktyce warto dopytać lokalnie (OPS/CUS/NGO), jakie są możliwości w razie odmowy lub wpisania na listę rezerwową.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy można samodzielnie wskazać osobę, która będzie asystentem?

Tak. Program pozwala wskazać asystenta w karcie zgłoszenia. Taka osoba jest zwykle brana pod uwagę w pierwszej kolejności, jeśli spełnia warunki programu.

Czy asystent może być członkiem rodziny lub mieszkać z uczestnikiem?

Nie. Asystentem nie może być członek rodziny, opiekun prawny ani osoba, z którą uczestnik mieszka.

Co zrobić, jeśli nie ma kogo wskazać na asystenta?

Wtedy asystenta wybiera realizator (gmina lub organizacja). Powinna to być osoba pełnoletnia, z kwalifikacjami lub doświadczeniem wskazanym w zasadach programu.

Ile maksymalnie godzin pomocy można otrzymać w ciągu roku?

To zależy od orzeczenia. Limity w regulaminie programu to: 360, 480, 720 lub 840 godzin rocznie.

Czy asystent może wozić uczestnika swoim samochodem i kto płaci za paliwo?

Może być taka możliwość. W regulaminie programu wskazano, że koszty mogą być pokryte w ramach programu (przy zachowaniu zasad, np. ewidencji przebiegu pojazdu). Szczegółowe warunki mogą zależeć od realizatora.

Czy program pokrywa koszty biletów wstępu dla asystenta do kina lub muzeum?

Może być taka możliwość. Jeśli asystent towarzyszy uczestnikowi w wydarzeniu kulturalnym lub sportowym, jego koszt biletu może być rozliczany w ramach programu, o ile jest udokumentowany.

Czy usługi asystenckie są dostępne w nocy, weekendy i święta?

Tak. Program dopuszcza usługi 24/7, ale ten sam asystent może pracować maksymalnie 12 godzin na dobę.

Co się stanie, jeśli w trakcie roku zmieni się stopień niepełnosprawności uczestnika?

Uczestnik ma 7 dni na poinformowanie realizatora. Wtedy limit godzin może zostać przeliczony.

Czy asystent może pomagać uczestnikowi w opiece nad jego dzieckiem?

Tak, ale w ograniczonym zakresie i w obecności uczestnika (np. pomoc w czynnościach, które są trudne ze względu na jego niepełnosprawność).

Jakie kwalifikacje musi posiadać asystent wskazany przez gminę lub organizację?

Asystent wybrany przez realizatora powinien mieć odpowiednie wykształcenie (np. opiekun medyczny, pedagog, psycholog itp.) albo minimum 6 miesięcy udokumentowanego doświadczenia.

Czy można korzystać z asystenta, jeśli przebywa się w pieczy zastępczej?

Tak. Program obejmuje osoby przebywające w rodzinnej pieczy zastępczej oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego.

Gdzie można znaleźć informację o wynikach naboru wniosków na 2026 rok?

Informacje o zatwierdzonych wnioskach mogą być publikowane w BIP MRPiPS oraz na stronie Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Podsumowanie: co warto zapamiętać?

Program asystenta osobistego może bardzo ułatwić życie – zarówno osobom z niepełnosprawnościami, jak i ich bliskim. Najważniejsze jest to, że pomoc asystenta jest bezpłatna, a wsparcie może obejmować codzienne czynności, wyjścia z domu, dojazdy, sprawy urzędowe oraz aktywność społeczną.

Program w 2026 roku jest kontynuowany, ale szczegóły realizacji (np. terminy naboru, liczba godzin dostępna w gminie) mogą zależeć od lokalnych decyzji i finansowania.

Lista kroków: co zrobić teraz (krok po kroku)

1. Należy sprawdzić, czy spełnione są warunki programu (orzeczenie i wiek).
2. Następnie należy znaleźć realizatora w okolicy: gmina/OPS/CUS lub organizacja pozarządowa.
3. Warto na bieżąco sprawdzać ogłoszenia o naborze na 2026 rok (strona gminy, OPS, NGO).
4. Trzeba przygotować dokumenty: karta zgłoszenia + kserokopia orzeczenia.
5. Należy wypełnić Kartę zakresu czynności – konkretnie opisać potrzeby.
6. Wniosek należy złożyć w terminie naboru (czasem tylko 7–21 dni).
7. Następnie trzeba oczekiwać na informację od realizatora (przyznanie godzin / lista rezerwowa / odmowa).

W przypadku odmowy warto poprosić o uzasadnienie i sprawdzić możliwości dalszych działań w OPS/CUS.